Anasayfa | Işımalar | Osman Ziya | İfade -i Meram | Yöntem Bilim | İnsan Bilim | Din-Fen | BTÖ | Yazılar | E-Posta | |
![]() |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
İnsan Bilim | |
![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
Yazar | Mesaj |
kutlu aytug
Kıdemli Üye ![]() Kayıt Tarihi: 18-Ocak-2010 Gönderilenler: 170 ![]() Hak Puan : 0 Kidem : 5 OrtalamaHak : % 0 Irtibar :0 |
![]() Gönderim Zamanı: 19-Temmuz-2011 Saat 01:44 |
|
|
ahmet
|
|
![]() |
|
kutlu aytug
Kıdemli Üye ![]() Kayıt Tarihi: 18-Ocak-2010 Gönderilenler: 170 ![]() Hak Puan : 0 Kidem : 5 OrtalamaHak : % 0 Irtibar :0 |
![]() |
Ynsan kavramyny yöntem bilim diagramyna göre ?öylece açabiliriz. Ynsany di?er canly ve cansyz varlyklardan ayyran yani di?er varlyklaryn hiç birisinde olmayan en farkly özelli?i cüzi iradeyi merkeze koyarak i?e ba?larsak. Yatay koordinat ekseninin sa? ve sol tarafyndaki kutulara; evvel-ahir, öncelik-sonralyk prensibine uygun olmak üzere tüm canly varlyklarda ve de insanda mevcut ruhi-nefsi etkinlik ile her canly vücutta görülen-yansyyan-tezahür eden tabii yetenekleri ve sadece insana bah?edilmi? olan rabbani marifet-kalbi-gönül etkinli?i ile insanyn e?itimle kazanaca?y yetenekleri koyaryz. Dikey koordinat ekseninin alt ve üstünde syralanan kutulara ise genel-özel, soyut-somut prensibine göre tüm canly ve ?uurlu varlyklarda görülen algylama-tanyma özelli?i ile sadece insanda görülen tasarruf etme ve te?hir etme özelli?ini koyaryz. Böylece koordinat eksenlerindeki yatay-dikey çizgiler üzerinde insanyn 4+4’lük açylymyny yapmy? oluruz. Daha sonra açylyma devam edersek alt ve üst sol çapraz kutulara; benzerlik ve kar?ytlyk prensibine göre her canly varlykta görülen ?uur etkinli?i, çevreyi tarama-gözlem yapma özelli?i ile sahiplenme ve tüketim özelli?ini ve sadece insanda görülen akyl etkinli?i, ara?tyrma-deney yapma özelli?i ile hyfzetme ve üretme özelli?ini koyaryz. Böylece insany 4+4+4+4’lük bir açylymla yani ana hatlaryyla analiz etmi? oluruz. Bu arada insany; cuzi irade dahilinde dü?ünen, karar veren bir varlyk oldu?u noktasyndan ele alyrsak; soyut planda hukuk- kanun-bilim-fen yönüyle pek çok ihtiyaç içinde, somut planda beslenme-korunma-dayanma-ubudiyet ihtiyacy içerisinde ya?amaya gayret eden özel bir varlyk oldu?unu görürüz. ?emanyn çözümü Ynsan, varlyk aleminde önce tabii yetenekleri haiz ruh-nefis olarak yaratylmy?, sonra bu yeteneklere ilaveten gönül etkinli?ine (Rabbani marifete) kavu?turularak, ki bu maarifetin en önemli açylymy mücerret dü?ünme-konu?ma ve konu?ulany kalemle yazmadyr, böylesi tabii ve e?itimsel yeteneklerin kazandyryldy?y, cüzi iradeli yani serbest-hür dü?ünebilen-karar verebilen özellikte, evveli hamlyk, ahiri olgunluk olan özel bir varlyktyr. Ynsan, her ?uurlu canly gibi çevresini tarassut etmekte-tarayyp, gözlemlemekte-algylamakta; ayryca yegane akylly canly varlyk olarak ta ara?tyrma-deney yapma ve ke?ifte bulunma gibi özellikleri haizdir. Ynsan, hem ruh-nefis ve ?uur sahibi varlyklar gibi tüketici, hem de gönül-kalp ve akyl sahibi bir varlyk olmasyndan dolayy üreticidir. Ynsan, bir yanda ruh-nefis etkinli?ine ba?ly tabii yetenekleriyle, di?er yandan gönül-kalp etkinli?i ile kazanylan e?itimsel yetenekleriyle özel gaye-hedefi olan bir varlyktyr. Her ?uurlu ve akylly varlyk gibi beslenmeye ve korunmaya, sy?ynmaya-ubudiyete ihtiyacy vardyr. Bu nedenle ço?u insanyn hayat gayesi, bu temel ihtiyaçlary gidermek üzerine oturmaktadyr. Bunun için de, bu temel ihtiyaçlara binaen kendinden üstün gördü?üne boyun e?mekte, çevresini kontrol-kayyt altynda tutmakta-hyfzetme, sahiplenme, de?erlendirme yapma ve tasarruf etme gayreti içindedir. Oysa insanyn hayat gayesi bu gayretin üzerinde olmasy gerekir, ki bu da me?ruiyetin dy?yna ta?madan söz konusu ruhi-nefsi-tabii yaratyly? özelliklerini, kalbi-vicdani-gönül özellikleri ile birlikte disipline etmek ve sonuç olarak hakiki imany kazanmak, olgun-kamil insan mertebesine kavu?mak olmalydyr. Bu mertebeye gelen insan, kendi yaratyly? syrryny ve de yüce yaratanyn kendisinden bekledi?i amaca ili?kin syrry ancak anlayabilir. Bu anlayy?la yüce yaratycynyn dostu olma mükafatyna nail olur. Yani ebedi saadete kavu?ur. Kysacasy Ynsan, nefsi ihtiyaçlaryny kar?ylayan bir varlyk olmanyn ötesinde yüce yaratanyn ve yaratylanlaryn syrryny ke?fetmeye namzet; hamlyk veya olgunluk, do?ruluk-iyilik veya dalalet-kötülük, hayyr veya ?er arasynda seçim yapmak üzere yaratylmy? cüzi iradeyi haiz özel bir varlyktyr. Ne yazyk ki ço?u insanlar bu durumun farkynda de?ildir.
Düzenleyen kutlu aytug - 24-Temmuz-2011 Saat 18:40 |
|
ahmet
|
|
![]() |
|
osmanziya
Kıdemli Üye ![]() Kayıt Tarihi: 12-Temmuz-2010 Gönderilenler: 3177 ![]() Hak Puan : 5 Kidem : 6 OrtalamaHak : % 50 Irtibar :2 |
![]() |
Tablo öylesine anlamly doldurulmu? ki düz yazyyy okumaya gereksinim duymuyorum... Hatta okumadym bile.
Ancak tablo ve düz yazy için tebrik ve te?ekkürlerimi arz ederim.
Elbette tabloda kurgulayanyn düzeltip de?i?tirerek geli?tirece?i, benim ve ba?kalarynyn tarty?yp ele?tirece?i konular olabilir.. ancak bu ileti?im ve etkile?im tablo düzeyinde daha kolay ve çabuk olacak..
Yukarydaki tabloda ?u diyagram temel alynmy?:
üretimi ÖZELLYKLER tüketim
YRADE
akyl ETKYNLYKLER ?uur
Ancak burada bir ba?ka çerçeve öneriyorum.
?uuru kö?eye de?il ortaya koyardym.
Çünkü ?uur hem akly hem kalbi içeriyor.
Burada ?uur aklyn yerine oturtulmu?.
A?a?ydaki bo?luklara e?itim ve yönetimi yerle?tirdim.
Burada üretim tüketimi dönük oldu?u gibi e?itimte yönetime yönenilk olurdu.
üretimi YYYYM tüketim
hayat
YRADE
?uur
yönetim YÖNELYM e?itim Etkinlikler deyince ben onu San'at ve Hikmet ile Funun ve Hukuk olarak anlarym.
Özellikler deyince görme, bilme, anlama ve inanma olarak syralayabilirim.
Ben böyle anlyyorsam sizde böyle anlayyn demek de?il bu.
Etkinlik yani faaliyet çe?itli bilimleri, çe?itli disiplinleri, türlü alanlary, türlü uzmanlyklary içerir. Fakat benim kendimce çizebildi?im en genel çerçeve yukardaki
fen ve san'at ile hukuk ve hikmet tasnifi.
Din, devlet ve medeniyet bunlarla olu?ur.
?imdi bu etkinlik alanlaryny, çerçevesini çizdi?im kö?elere yerle?tirmek istesem:
funun hukuk
üretimi YYYYM tüketim
GÖRME hayat YNANMA
YRADE
ANLAMA ?uur BYLME
yönetim YÖNELYM e?itim
san'at Hikmet
Böyle olacakty.
Ortaya çykan tablo ele?tirilebilir ancak benim burada hangi kavramy hangi kavrama ba?lady?ym, hangi terimi hangi terimle ilili?kilendirdi?im açykça görülüyor.
Ynsanbilimim en temel esasy dört latifenin yerle?tirilmesidir.
Ortada ise sadr, sadryn içinde ?uur, ?uurun içinde de syr.
Bunu tabloda göstermiyorum ve oraya iradeyi yerle?tiriyorum.
NEFYS RUH
KALB AKIL
Burada göz, kulak, el ve ayaktan ibaret dy? alycy ve verileri AYAD olarak adlarym.
Birde bu alycy ve vericilerin alyp verdi?i nesnelerin girip çykty?y bir merkez vardyr ki
buna da FUAD diyorum. Mülk yani Tebareke suresinin "Hüvellezi en?eeküm ve ceale-sem'e vel-ebsare vel-efiideh. Kalilen ma te?kürûn" ayetinde belirti?ildi?i üzeri "O sizi in?a etti ve kulaklar, gözler ve gönüller (fuad) kyldy.. ne de az ?ükrediyorusunuz"
tümcesinnde bahsi geçen gönül/ fuad ba?lyba?yna bir merkez..
?imdi bu anlatymymy gösteriyorum.
NEFYS (ten) RUH (tin)
GÖZ KULAK
EL tasarrufu
BEL ayad DYL
YRADE
XXX fuad DÜ?
GÖNÜL tasadduru
KALB ( uZ) AKIL (uS) Bu ana çerçeve bana özgü bir kurgu.. ve benim için gerçe?e en yakyn yerle?tirim.
Gerekirse de?i?tirir ve düzeltirim. Ama bu gün için benim kafamdak en son ?ABLON,
bu TABLO...
Bunlar yani bu modeller benim içerikli tablolarymdyr ve tabloyu nasyl kullandy?yma ve nasyl tablolama yapty?yma dair örneklerdir.
Biçimsel olan YÖNTEMBYLYM sevdasynda sonra üzerinde durdu?um bir dava da bir YNSANBYLYM temeli olabilecek bir içerik olu?turmaktyr.
Sa?lycakla kalyn.
Osmanziya Düzenleyen osmanziya - 20-Temmuz-2011 Saat 13:04 |
|
![]() |
|
osmanziya
Kıdemli Üye ![]() Kayıt Tarihi: 12-Temmuz-2010 Gönderilenler: 3177 ![]() Hak Puan : 5 Kidem : 6 OrtalamaHak : % 50 Irtibar :2 |
![]() |
NEFYS (ten) RUH (tin)
GÖZ KULAK
EL tasarrufu
BEL ayad DYL
YRADE
XXX fuad DÜ?
GÖNÜL tasadduru
KALB ( uZ) AKIL (uS) Diya?ram ve tablolar ne ontik gerçekli?i gösteririr ne de epistemik bildiriyi sunar.
Bu ikisinin arasynda gerçekli?in resmini çekmeye çaly?yr.
Bu nedenle ortada bir bo?luk varsa bu (x) ile gösterilir.
Bo?luk uygun bir olayla, varlykla, olguyla, dü?ünceyle ve bunlary temsil eden bir terim ve kavramla doldurulur.
Yukarydaki diyagramdaki bo?lu?u ?u ?ekilde doldurdum:
EL
DY? ayad DYL
YRADE
BEL fuad DÜ?
GÖNÜL
El, göz ve kulak ile el ve ayaky ifade eden duyarlyk / hassasiyet kapydyr.
Yiyen "di?" ile eyleyen "dil" maddi aly? ve manevi veri?i gösteren bir üst çizgidir.
Merkezde bu maddi ve manevi aly?verinin kumanda odasy YRADE var.
Belki ayadyn hassasiyetini kar?yn fuadyn hissiyatyndan yani duygunlu?undan söz edebiliriz.
iradenin bir ucu ayad'a, duyarly?a bakyyor, bir ucu da fuad'a, duygunlu?a bakyyor.
Fuad / gönül vicdan (uz) kalb ile akyl (us) nüha yanlary olan maneviyat.
Hem saygy hem de sevgi ta?yr.
Hem bilgi alyr, hem de buyruk verir.
Hem yasa kurar hem yasak koyar.
?imdi onun bir tarafa "bel" denilmi?, bir tarafyna "dü?" denilmi?.
Bel, belllek yani hafyza anlamy da var ayny zamanda ana ve babadan tevarüs edilen genetik hafyzada var. Dü?, hem dü?ünceyi adlandyryyor onun altynda bulunan imgelemi anymsatyyor hem onun altynda bulunan zekayy ça?ry?tyryyor.
ve böylece bir tabloda en toplayycy, kurabildi?im en câmi bir YNSAN resmi yakalaya çaly?yldy..
ancak burada oldu?u gibi te?ekkül eden çerçevede bo?luklar do?abilir, bu bo?luklar bir yol gösterir ve yeni kapylary bulur ve yeni yollara açylyr.
Sonuçta bizim için ortaya çykan YAPI insan "resmi" tam ve kamil olmasada bu yola açylan KAPIYA dönü?ür.
Nitekim bu tabloda ortada sadece "irade" görünüyor ama onun yanynda ilim de olmasy lazym, amel de olmasy lazym, iman da olmasy lazym, ihlas da olmasy lazym.. ama onlar da ba?ka bir çerçevede, ba?ka bir diyagramda ba?ka bir tablo resmedilir.
Sa?lycakla kalyn.
Osmanziya Düzenleyen osmanziya - 20-Temmuz-2011 Saat 16:54 |
|
![]() |
|
![]() ![]() |
||
Forum Atla |
Kapalı Foruma Yeni Konu Gönderme Kapalı Forumdaki Konulara Cevap Yazma Kapalı Forumda Cevapları Silme Kapalı Forumdaki Cevapları Düzenleme Kapalı Forumda Anket Açma Kapalı Forumda Anketlerde Oy Kullanma |